Wie op Erasmus wil gaan in Rusland, moet zich erop
voorbereiden dat je alles kan verwachten. Studeren in Rusland is worstelen,
verdrinken, wensen dat je Europa nooit verlaten had, en uiteindelijk tegen alle
verwachtingen in toch verliefd worden op het grootste land ter wereld.
Laat ik beginnen met de universiteit waar je terechtkomt
wanneer je vanuit KU Leuven Campus Antwerpen op Erasmus gaat naar Moskou. De
school heet MSLU (Moscow State Linguistic University). Het is een vrij grote
universiteit, met een gebouw waarin je ongetwijfeld de eerste weken verloren
zal lopen, al was het maar omdat de lokalen zonder logica zijn genummerd.
Uitwisselingsstudenten aan MSLU krijgen een eigen programma.
Dat bestaat uit een heel aantal vakken, maar je bent vrij om zelf te kiezen
welke je wilt opnemen en welke niet. Een les (para) in Moskou duurt 1 uur en 20
minuten. Het Europese systeem van studiepunten kennen ze niet, en vinden ze ook
heel vreemd. De Erasmuscoördinator ter plaatse zal je zelf laten kiezen welke
vakken uit het Erasmusprogramma je opneemt en hoeveel studiepunten je aan welk
vak wilt geven, zodat je zelf een programma kan samenstellen dat in
overeenstemming is met de vereisten van KU Leuven.
Zodra je je lessen gekozen hebt, zal je merken dat studeren
aan een Russische universiteit absoluut piece of cake is. Er wordt verwacht dat
je af en toe naar de les komt, maar er worden geen aanwezigheden opgenomen en
er staan in principe ook geen punten op aanwezigheid. Je zou dus denken dat je
geëvalueerd wordt op basis van examens, maar ook dat is niet het geval.
Erasmusstudenten aan MSLU zijn eigenlijk sowieso geslaagd. In Rusland werken ze
met een 5-puntensysteem. Je zal zo goed als zeker voor de meeste vakken een 5
krijgen, of een 4 als je uitzonderlijk weinig aanwezig bent geweest. Voor 5 van
de 7 vakken had ik geen examen, maar een “gratis” 5. Voor de andere 2 vakken
stonden de punten op respectievelijk een essay en een presentatie (die beide
enkel bepaalden of je een 4 of een 5 kreeg).
Huisvesting wordt geregeld door de universiteit. Alle
studenten worden ondergebracht in een obsjezjitie, een studentenhuis van MSLU.
Dat is heel handig gelegen, dicht in het centrum, op 2 minuten stappen van een
van de handigste metrostations van de stad, en op 10 minuutjes stappen van de
universiteit zelf. Bovendien vindt ongeveer de helft van de lessen plaats op de
bovenste verdieping van het studentenhuis zelf, dus qua gemak en transport is
dat heel erg handig. Tot zover de positieve aspecten. De kamer waarin je
terechtkomt is klein, waanzinnig ouderwets, en als je – zoals ik – wat pech
hebt, gevuld met kakkerlakken en schimmel. Het moeilijkste is misschien dat
kamers gedeeld worden per 3, waardoor je absoluut geen privacy hebt. De meeste
Europeanen komen terecht bij andere uitwisselingsstudenten, maar aangezien er
eigenlijk geen logica is en de kamers willekeurig worden toegewezen, kan je
even goed bij Russen terechtkomen. Het studentenhuis moet elke maand cash
betaald worden, en kost voor Europeanen 12 000R (+ - €160) per maand. Dat is 8x
zoveel als een gemiddeld studentenkot in Moskou en 10x zoveel als niet-Europese
en Russische studenten in het studentenhuis betalen, maar aangezien plaatsen
worden toegewezen aan studenten en je dus niet zelf de keuze hebt waar je wilt
verblijven, is daar helaas niets aan te doen.
Moskou is een ongeëvenaarde wereldstad. De tijden van het
communisme en de woelige jaren 90 zijn voorgoed voorbij, en vandaag de dag is
de Russische hoofdstad een gigantische verzameling van moderne gebouwen,
winkelcentra, cultuurcentra enz… Je kan letterlijk niets bedenken dat in Moskou
niet te vinden is. De stad bruist, in elk seizoen, er is altijd iets te
beleven, te zien, te bezoeken. Geen enkele Europese stad komt qua grootsheid,
qua uitstraling en natuurlijk gewoon qua fysieke omvang, nog maar aan de hielen
van Moskou. Het openbaar vervoer is ronduit geweldig (hallo NMBS/De Lijn,
wanneer gaan jullie eens op uitwisseling?), er zijn meer winkels, restaurants
en entertainmentcentra dan je in een heel leven kan bezoeken. Moskou is
fenomenaal.
De eerste dagen/weken in Rusland zijn moeilijk en
verwarrend. Er wordt nauwelijks een andere taal dan Russisch gesproken, en
Moskovieten zijn niet bereid moeite te doen om de communicatie met
niet-Russischtaligen vlotter te laten verlopen. Bovendien zijn Russen nors en
gesloten, onbehulpzaam en meestal slechtgezind (al heb ik tijdens mijn reizen
doorheen het land opgemerkt dat dat voornamelijk voor Moskovieten geldt). Maar
gaandeweg zal je beseffen: hoe beter je de taal spreekt, hoe meer Rusland zich
voor je opent.
Om heel eerlijk te zijn, heb ik aan de universiteit zo goed
als niets geleerd. Het merendeel van de lessen was oninteressant, overbodig, en
gegeven op een totaal ouderwetse of inefficiënte manier. De uren die ik op de
unief doorbracht, waren puur tijdverlies. Nochtans kijk ik enorm tevreden terug
op mijn Erasmuservaring. Door te leven in Rusland, de straat op te gaan, met
Russen te praten, Russische kranten te lezen, rond te kijken, te beleven en te
reizen, heb ik niet alleen de Russische taal, maar ook het Russische volk leren
kennen.
Visum: je hebt een visum nodig om naar Rusland te gaan, voor
eender welk doel. Een studentenvisum aanvragen is in principe niet heel
moeilijk. Je kan daarvoor terecht op het visumbureau in Antwerpen of in het
consulaat. Ikzelf heb dat gedaan bij VHS, alle info daarvoor vind je op de
volgende website: https://vhs-belgium.com/page/601?domain=9&language=47.
Een visum kost €120. De termijn waarvoor dat visum geldig is, lijkt vrij
willekeurig te zijn, maar het is in elk geval maximum 3 maanden. Je zal dus in
Rusland je visum moeten verlengen, en dat is een ander verhaal. De
visumverlenging kan via de universiteit geregeld worden, maar daar is
waanzinnig veel geduld voor nodig. Je zal een vrachtwagenlading aan documenten
moeten afprinten, kopiëren en ondertekenen en ontelbare keren moeten langsgaan
op het visumkantoor van de universiteit voor een stempel, een handtekening, een
kopie enz… Begin daar op tijd aan! Mijn visumverlenging kostte €22, maar omdat
ze een foute datum op het eerste verlengde visum hadden gezet, kon ik de hele
procedure opnieuw doorlopen (en dus nog eens €22 betalen).
Financieel: Moskou is over het algemeen een beetje goedkoper
dan België. Uiteraard hangen je uitgaven samen met wat je wilt doen, net als in
elke stad, maar er is geen enkele stad waar de verschillen zo groot zijn als in
Moskou. Je kan gemakkelijk ’s avonds chique op restaurant gaan eten voor €200,
maar even goed een snelle hap in een cafetaria voor €3. Ikzelf gaf ongeveer
€7-€12 per dag uit aan eten. Dat had iets lager kunnen zijn als ik zelf had
gekookt, maar de verschrikkelijk slechte, vuile keuken in het studentenhuis
sprak me niet echt aan. Een 60-rittenkaart voor de metro kost €23. In de meeste
musea, entertainmentcentra enz… krijg je een fikse korting met je (Russische)
studentenkaart.
Mattia Furfari: mattia.furfari@student.kuleuven.be
